ယေန႔ထုတ္ျမန္မာသတင္းစာမ်ားအားလံုးတြင္ ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ဘန္ကီမြန္၏ တတိယအ ႀကိမ္ေျမာက္္ျမန္မာျပည္ခရီးစဥ္သတင္းမ်ားအား ေ၀ေ၀ဆာဆာေဖာ္ျပထားသည္ကို ဖတ္ရႈရသည္။ ကိုရီး ယားနိုင္ငံသားဘန္ကီမြန္သည္ ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ရာထူးအား ျမန္မာနိုင္ငံမွဦးသန္႔ၿပီးလွ်င္ အာရွတိုက္သားမ်ားထဲမွ ဒုတိယေျမာက္ရရွိခဲ့သူျဖစ္၏။
| ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဦးသန္႔ (၁၉၆၁-၁၉၇၁)။ ဓါတ္ပံု - အင္တာနက္။ |
ကမာၻက သိထားၾကသည့္ “ျမန္မာနိုင္ငံမွဦးသန္႔” (Burma’s U Thant) ၏ ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ ရာထူး ၁၀ႏွစ္သက္တန္းျပည့္သည့္ ၁၉၇၁ ခုႏွစ္ကေနစၿပီးေရတြက္ၾကည့္ပါက ႏွစ္ေပါင္း ၃၅ ႏွစ္ အၾကာ တြင္မွ အာရွတိုက္သားေတြထဲကေန ေနာက္ထပ္တစ္ဦးရရွိခဲ့ျခင္းျဖစ္ေလသည္။
ဦးသန္႔ႏွင့္ဘန္ကီမြန္အၾကား ႏွစ္ေပါင္း ၃၅ ႏွစ္ကာလအတြင္း၌ ကုလသမဂၢအတြင္းေရး မွဴးခ်ဳပ္ ၄ ဦး တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ၾက၏။ ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ရာထူးအား ပထမဆံုးခန္႔အပ္ခဲ့သည့္ ၁၉၄၆ ခုႏွစ္မွ ယေန႔အထိ ႏွစ္ေပါင္း ၆၀ ေက်ာ္ ၇၀ နီးပါးအတြင္း ယင္းတာ၀န္ ကို ဥေရာပမွ ၃ နိုင္ငံ၊ အာဖရိက မွ ၂ နိုင္ငံ၊ ေတာင္အေမရိကမွ ၁ နိုင္ငံႏွင့္ အာရွမွ ၂ နိုင္ငံတို႔မွ နိုင္ငံသား ၈ ဦးအား ေရြးျခယ္ေပးအပ္ ျခင္းခံခဲ့ရသည္။
| ကုလသမဂၢအေဆာက္အဦေနာက္ခံျဖင့္ ဦးသန္႔။ ဓါတ္ပံု - အင္တာနက္။ |
ဤမွ်ရရန္ခက္ခဲလွသည့္ ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ရာထူးႀကီးကို ျမန္မာလူမ်ိဳးဦးသန္႔မွ တတိယ ေျမာက္ပုဂၢိဳလ္အျဖစ္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခြင့္ရရွိခဲ့ျခင္းသည္ ျမန္မာနိုင္ငံႏွင့္ ျမန္မာလူမ်ိဳး တို႔၏အရည္ အေသြးကို ကမၻာ့နိုင္ငံမ်ားအလယ္တြင္ မွတ္ေက်ာက္တင္ကာ သမိုင္း၀င္အစစ္ ေဆးအကဲျဖတ္ခံခဲ့ျခင္း ပင္ျဖစ္ပါေလ၏။
![]() |
| ပထမအႀကိမ္အျဖစ္ ၁၉၆၇ ခုႏွစ္က ထုတ္ေ၀ခဲ့သည္။ |
ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ရာထူးကို ဦးသန္႔မွ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည့္အခ်ိန္(၁၉၆၁ မွ ၁၉၇၁ ခုႏွစ္အထိ)တြင္ စာေရးသူသည္ အထက္တန္းေက်ာင္းႏွင့္ေဆးဘက္ပညာသိပၸံတို႔တြင္ ပညာသင္ၾကား ေနခ်ိန္ျဖစ္ရာ ျမန္မာနိုင္ငံသားဦးသန္႔အတြက္ မ်ားစြာဂုဏ္ယူ၀မ္းေျမာက္မဆံုးျဖစ္ခဲ့ ရသည္။ စာေရး ဆရာတကၠသိုလ္စိန္တင္ေရးသားသည့္ "ကမာၻ႔ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဗိသုကာ ဦးသန္႔" အမည္ရွိ ဦးသန္႔၏ အထုပၸတၱိစာအုပ္ကို ဖတ္ရေသာအခါ ပို၍ပင္ဂုဏ္ယူ ၀မ္းေျမာက္ခဲ့ရပါသည္။ သို႔ေသာ္ေနာက္ပိုင္းတြင္ ထိုစဥ္က မဆလပါတီ(ျမန္မာ့ဆိုရွယ္လစ္လမ္းစဥ္ပါတီ) သမၼတဦးေန၀င္း၏ သေဘာထားနိမ့္က်မႈႏွင့္ ျမန္မာနိုင္ငံသားမပီသမႈတို႔ေၾကာင့္ မ်ားစြာေဒါသထြက္စိတ္ ပ်က္ခဲ့ရသည္။
| ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ဘန္ကီမြန္ ဦးသန္႔၏အုတ္ဂူသို႔ သြားေရာက္ဂါရ၀ျပဳစဥ္။ ဓါတ္ပံု - အင္တာနက္။ |
ျမန္မာ့အလင္း၊ ေၾကးမံု၊ The New Light of Myanmar စသည့္အစိုးရပိုင္သတင္းစာမ်ားတြင္ ကုလ သမဂၢအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ဘန္ကီမြန္၏ျမန္မာျပည္ခရီးစဥ္သတင္းမ်ားအား အသားေပးေဖာ္ျပထားသည္ ကိုေတြ႔ရေသာအခါ တစ္ခ်ိန္က မိမိတို႔၏နိုင္ငံသားစစ္စစ္ႀကီး ျမန္မာ့ဂုဏ္ေဆာင္ပုဂၢိဳလ္ႀကီးဦးသန္႔ ျမန္မာ နိုင္ငံသို႔ ျပန္လာခဲ့စဥ္တုန္းက စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္တျဖစ္လဲသမၼတႀကီးဦးေန၀င္းမွ အေတြ႔ပင္မခံခဲ့ရံုမက ဦးသန္႔ ၏ျမန္မာအလည္အပတ္ခရီးအား အစိုးရပိုင္သတင္းစာ ၆ ေစာင္(လုပ္သားျပည္သူ႔ေန႔စဥ္၊ ျမန္မာ့အလင္း၊ ေၾကးမံု၊ ဗိုလ္တေထာင္၊ The Working People's Daily၊ The Guardian)တို႔တြင္ သတင္းတိုေလးမွ်ပင္ ေဖာ္ျပေပးခဲ့ျခင္းမ ရွိပါေခ်။(သတင္းစာတစ္ေစာင္၏အမည္ေမ့က်န္ရစ္သျဖင့္ ေမလ ၅ ရက္မွာ ထပ္ေရးျဖည့္လိုက္ပါသည္။)
ဦးေန၀င္းအားေတြ႔ဆံုနိုင္ရန္ ဦးသန္႔၏အႀကိမ္ႀကိမ္ႀကိဳးပမ္းမႈကို ဦးေန၀င္းက အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးျပၿပီး ဆင္ေ၀ွ႔ရန္ေရွာင္လုပ္ခဲ့သည္မ်ားကို သတိရမိတိုင္း စိတ္မေကာင္းျဖစ္မိပါသည္။ ဦးေန၀င္းက ျမန္မာ့သား ေကာင္းရတနာတစ္ဦးျဖစ္ေသာဦးသန္႔လိုပုဂၢိဳလ္မ်ိဳးအေပၚ ပုဂၢိဳလ္ေရးအာဃာတထားစိတ္ မလိုမုန္းထား စိတ္တို႔ျဖင့္ မ်က္ႏွာေျပာင္စြာေရွာင္ခဲ့ပံုမ်ားကို အဲန္အယ္ဒီ(NLD)ေခါင္းေဆာင္တစ္ဦးျဖစ္သည့္ဆရာဦး၀င္း တင္(စာေရးဆရာ သတင္းစာဆရာႀကီး ဟံသာ၀တီဦး၀င္းတင္)က ဧရာ၀တီမဂၢဇင္းႏွင့္ေတြ႔ဆံုေမးျမန္း ရာမွာ ယခုလိုေျပာသြားခဲ့တာကို မွတ္သားရဖူးသည္။
ဦးသန္႔ ဗမာျပည္ကိုေရာက္တိုင္း ဦးသန္႔ဟာ ဦးေနဝင္းနဲ႔ ေတြ႕ဆံုဖို႔ႀကိဳးစားတာ အႀကိမ္ႀကိမ္ ပဲ။ အဲဒါလည္း က်ေနာ္တုိ႔သတင္းစာေလာကက အသိဆံုးပဲ။ အဲဒီလိုအခါတိုင္းမွာ ဦးေနဝင္း က ျငင္းပယ္တယ္၊ ေရွာင္တယ္ဗ်။ ဦးသန္႔လာတဲ့အခါ ေျမာက္ဖ်ား ကခ်င္ျပည္နယ္ ခရီးထြက္ ေနတယ္၊ အနားယူေနတယ္၊ ေနမေကာင္းဘူး အၿမဲလုပ္တယ္။
ဦးသန္႔သည္ အေမရိကန္နိုင္ငံ နယူးေရာက္ၿမိဳ ႔ရွိ ကုလသမဂၢရံုးခ်ဳပ္မွာအလုပ္လုပ္ေနစဥ္ အလုပ္တာ၀န္ မ်ားအလြန္တရာမ်ားျပားလွသည့္ၾကားမွ အမိျမန္မာျပည္သို႔ မၾကာခဏျပန္လာေလ့ရွိသည္။ သူ၏မိခင္ ႀကီးအား လာေရာက္ေတြ႔ဆံုေလ့ရွိသည္။ သူအလြန္ခ်စ္ေသာျမန္မာျပည္တြင္အနားယူရင္း ဗုဒၶဘာသာ ကိုခံုမင္စြာသက္၀င္ယံုၾကည္သူပီပီ ကုသိုလ္ေကာင္းမႈမ်ား ျပဳလုပ္ေလ့ရွိပါသည္။
| ၁၉၆၇ ခုႏွစ္က ျမန္မာျပည္သို႔ျပန္လာစဥ္ မိခင္ႀကီးေဒၚနန္းေသာင္(၀ဲ)၊ ဇနီးေဒၚသိန္းတင္(ယာ)တို႔ႏွင့္အတူ မဟာစည္သာသနာ့ရိပ္သာတြင္ ဆြမ္းကပ္လွဴေနစဥ္။ ဓါတ္ပံု - "ကမာၻ႔ၿငိမ္းခ်မးေရးဗိသုကာ ဦးသန္႔"စာအုပ္။ |
| ဦးသန္႔မွ တကၠသိုလ္စိန္တင္ထံေရးသည့္စာ။ "ကမာၻ႔ၿငိမ္းခ်မးေရးဗိသုကာ ဦးသန္႔"စာအုပ္မွ ..။ |
အမွန္မူ ျမန္မာနိုင္ငံသားဦးသန္႔သည္ ျမန္မာ့သားေကာင္းရတနာတစ္ဦးသာမဟုတ္မူပဲ ကမာၻ႔သား ေကာင္းရတနာတစ္ဦးလည္းျဖစ္ခဲ့ေလသည္။ ဤအခ်က္ကို သူ၏အထုပၸတၱိစာအုပ္အား ေရးသားျပဳစု ခဲ့သည့္ စာေရးဆရာႀကီးတကၠသိုလ္စိန္တင္ႏွင့္ သူ၏ညီျဖစ္သူဦးခန္႔(ပန္းတေနာ္ဦးခန္႔)တို႔၏စာအခ်ိဳ ႔ အား ေကာက္ႏႈတ္ကိုးကားေဖာ္ျပလိုေပသည္။ တကၠသိုလ္စိန္တင္က သူ၏စာအုပ္အမွာစာတြင္ -
ဦးသန္႔ကဲ့သို႔ေသာပုဂၢိဳလ္မ်ိဳးမွာ ျမန္မာနိုင္ငံမွေနာက္ထပ္ေပၚေပါက္ရန္ မလြယ္ကူပါ။ ေရွးက လည္း မေပၚေပါက္ခဲ့ေသးပါ။ ကမာၻ႔ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္တစ္ဦးအျဖစ္ျဖင့္ ဦးသန္႔ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ေသာေအာင္ျမင္မႈမွာ မ်ားစြာရွိခဲ့ပါသည္။ သူ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ေသာတာ၀န္ႏွင့္ ေအာင္ျမင္မႈမ်ိဳးကို ယေန႔အထိကမာၻ႔သမိုင္းတြင္ မည္သည့္ပုဂၢိဳလ္မွ မေဆာင္ရြက္တိုင္ခဲ့ေသး ဟုလည္း ဆိုခ်င္ပါသည္။ သူ႔အတြက္ အမိျမန္မာနိုင္ငံက ဂုဏ္ယူေနမည္သာျဖစ္ပါသည္။
အက်င့္စာရိတၲႏွင့္ စိတ္ေနစိတ္ထားအေနျဖင့္လည္း ဦးသန္႔ကဲ့သို႔ စံထားေလာက္ေသာပုဂၢိဳလ္ မွာ အလြန္ရွားပါသည္။ ဦးသန္႔ကဲ့သို႔ ပညာအေျမာ္အျမင္ႀကီးသူ၊ စိတ္ထားမြန္ျမတ္သူ၊ သည္း ခံစိတ္ရွည္၍ ကရုဏာတရားႏွင့္ျပည့္၀သူျဖစ္ရန္မွာ ေတာ္ရံုသင့္ရံုပါရမီ၊ ေတာ္ရံုတန္ရံုႀကိဳးစား မႈႏွင့္ မျဖစ္နိုင္ဟု ဆိုခ်င္ပါသည္။ ဟု ေရးခဲ့ပါသည္။
တစ္ဖန္ ဦးသန္႔၏ညီျဖစ္သူ ဂႏၳေလာကမဂၢဇင္းအယ္ဒီတာေဟာင္းလည္းျဖစ္ခဲ့ၿပီး ပါလီမန္အမတ္တာ၀န္ မ်ားထမ္းေဆာင္ခဲ့ဖူးေသာ ဦခန္႔ကလည္း -
ကမာၻ႔အႏၲရာယ္အႀကီးဆံုးျဖစ္သည့္ တတိယကမာၻစစ္ႀကီး မျဖစ္ပြား မေပၚေပါက္နိုင္ရန္ ကမာၻ ႀကီးကို လိမ္မာေဘးကင္းေသာလမ္းေၾကာင္းအတိုင္းသြားေအာင္ ၾကပ္မတ္ထိန္းေက်ာင္းျပဳ ျပင္ဆံုးမေပးနိုင္စြမ္းေသာအဖြဲ ႔ႀကီးသည္ ကမာၻ႔ကုလသမဂၢအဖြဲ႔ႀကီးပင္ျဖစ္၏။ တစ္ကမာၻလံုး ၏ မွီခိုအားထားရာအဖြဲ႔ႀကီးလည္း မည္၏။
ကမာၻေပၚရွိနိုင္ငံေပါင္းမ်ားစြာပါ၀င္၍ အရာရွိအရာခံႀကီးငယ္မ်ားစြာ အမႈထမ္းလ်က္ရွိေသာ ကမာၻ႔ကုလသမဂၢအဖြဲ႔ႀကီးတြင္ အေရးပါအရာေရာက္ဆံုးေသာ ရာထူးႀကီးမွာ အေထြေထြအ တြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္၏ ရာထူးျဖစ္၏။
ဦးသန္႔အားယခုအခါ ဒုတိယ ၅-ႏွစ္ သက္တမ္းကို ဆက္လက္ေဆာင္ရြက္ပါရန္ ကုလသမဂၢ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီႏွင့္တကြက်င္းပဆဲကုလသမဂၢအေထြေထြညီလာခံႀကီးကပါ တစ္သံတည္း ပန္ၾကားေမတၲာရပ္ခံခ်က္ကို (ဆက္မလုပ္ပါရေစနဲ႔၊ မလုပ္နိုင္ပါ)ဟူ၍ ဆက္လက္ျငင္းဆံေန ရာမွ ၀တၲရားသိေသာကမာၻ႔အမ်ိဳးသားေကာင္းပီပီ ကမာၻ႔အုပ္စုႀကီးအားလံုးက ႀကိဳက္ႏွစ္သက္ ေသာလူစားကို မရသည့္ဒုကၡက ႀကီးထြားလာၿပီး၊ ကမာၻႀကီး၏အနာဂတ္ေရးကိုပင္ ထိခိုက္လာ နိုင္သည္ကိုေကာင္းစြာႏွလံုးသြင္းမိသည္ႏွင့္အညီ ဦးသန္႔သည္ ဆက္လက္၍တာ၀န္မ်ားကို ထမ္းေဆာင္ပါမည္ဟု ကတိေပးသေဘာတူလိုက္သည္မ်ားမွာလည္း ကမာၻက သိရွိၾကၿပီးျဖစ္ ေလသည္။
ဦးသန္႔၏ထင္ရွားေက်ာ္ေစာျခင္း၊ ဦးသန္႔ကို ကမာၻက လိုလားၾကျခင္းတို႔သည္ ဦးသန္႔၏ သူမ တူေအာင္ျပည့္စံုေသာ ၀ိရိယ၏စြမ္းပကား၊ ပညာ၏စြမ္းပကား၊ စင္ၾကယ္ေသာအက်င့္သီလတို႔ ၏ စြမ္းပကားတို႔ေၾကာင့္ဟု ဆိုနိုင္ပါသည္။ တစ္နည္းအားျဖင့္ဦးသန္႔သည္ ဣႆာမစၦရိယဟူ ေသာ စိတ္ယုတ္တို႔ကိုပယ္ရွားနိုင္၍ ေဒ၀ဓမၼတရားႏွစ္ပါးတို႔ျဖစ္ေသာဟိရိႀသတၲပၸတရား၊ေလာ ကပါလျဖစ္ေသာျဗဟၼစိုရ္တရားတို႔ကို ေကာင္းစြာလက္ကိုင္ထားနိုင္ေသာပါရမီအင္အား၊ ဘုန္း ကံအင္အားႀကီးမားေသာ မင္းေယာက်ာၤးျဖစ္ေသာေၾကာင့္ဟုလည္း ဆိုနိုင္ပါ၏။- ဟု ေရးခဲ့ပါသည္။
| ကမာၻ႔ထိပ္သီး" ႀကီးသံုးႀကီး" ႏွင့္ ဦးသန္႔။ (၀ဲမွယာ) အေမရိကန္နိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဒင္းရပ္စ္၊ ဆိုဗီယက္ နိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဂရုိမီကို၊ ၿဗိတိန္ နိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးေလာ့ဒ္ဟုမ္း။ |
ယင္းကဲ့သို႔ေသာ ျမန္မာ့သားေကာင္းရတနာလည္းျဖစ္ ကမာၻ႔သားေကာင္းရတနာလည္းျဖစ္ေသာ ဘုန္း ရွင္ ကံရွင္ ပါရမီရွင္တစ္ဦးကို ျမန္မာနိုင္ငံသူနိုင္ငံသားအားလံုးႏွင့္ ကမာၻတစ္၀ွမ္းလံုးက ခ်စ္ခင္ေလးစား ျမတ္ႏိူးစြာျဖင့္ ဂုဏ္ယူခ်ီးေျမွာက္ေနခ်ိန္တြင္ ဣႆာမစၦရိယမနာလို၀န္တိုစိတ္ႀကီးမားၿပီး ပုဂၢိဳလ္ေရးအာ ဃာတထားတတ္သူ သမၼတဦးေန၀င္းကမူ ျမန္မာနိုင္ငံသားတစ္ဦးအေနျဖင့္ေကာ နိုင္ငံေခါင္းေဆာင္တစ္ ဦးအေနျဖင့္ပါ ဂုဏ္ယူခ်ီးေျမွာက္ျခင္း မလုပ္နိုင္ခဲ့ေပ။ ထိုသို႔မလုပ္နိုင္ခဲ့ရံုမက ျမန္မာ့သမိုင္းမွာ အရုပ္ဆိုး အၾကည့္တန္လွသည့္ "ဦးသန္႔အေရးအခင္းႀကီး"အား ၁၉၇၄ ခုႏွစ္တြင္ ျဖစ္ေစခဲ့ေလသည္။
![]() |
| ပင္မတကၠသိုလ္ေခၚ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္၏ ဘြဲ႔ႏွင္းသဘင္ခန္းမႀကီး။ ဓါတ္ပံု - အင္တာနက္။ |





