"ဘေလာ့လုပ္ၿပီး စာေတြ ေရးစမ္းပါဗ်ာလို႔" တိုက္တြန္းသူေတြက တိုက္တြန္း ခဲ့ၾကတာ ၾကာခဲ့ပါၿပီ။ တိုက္တြန္းၾကတဲ့ အရင္းႏွီးဆံုးမိတ္ေဆြမ်ားထဲက တစ္ဦးကေတာ့ အေမရိကန္မွာေရာက္ေနတဲ့ ေဒါက္တာေသာင္းတင္ (စာေရးဆရာ လူမ်ိဳးေနာ္)ပါ။ ဇနီးျဖစ္သူက အနီးကပ္ အားေပးတိုက္တြန္းခဲ့ သလို သမီးျဖစ္သူကေတာ့ ယခုဘေလာ့ကို အစမွအဆံုး လုပ္ေပးခဲ့တာ ျဖစ္ တယ္။ ေရးမယ္ ေရးမယ္နဲ႔ အခုမွပဲ ေရးျဖစ္ပါေတာ့တယ္။ ကမာၻမွာ အရည္ အေသြး အေကာင္းဆံုးကၽြန္းထြက္ရွိတဲ့ အမိျမန္မာျပည္နဲ႔ ကၽြန္းပင္ေတြ ၀န္း ရံထားေလ့ရွိခဲ့တဲ့ ေမြးဇာတိ ကန္႔ဘလူၿမိဳ႔ကို အမွတ္တရ ဂုဏ္ျပဳ႔လ်က္ ဒီဘေလာ့၏အမည္ကို 'ကၽြန္းသာယာ'လို႔ ေပးလိုက္ပါသည္။

Saturday, November 11, 2023

ကၽြန္းသာယာသတင္းစဥ္ (၈၁)

 

SOURCE: RFA


***







***












***







လက္နက္ဆို အပ္တိုတေခ်ာင္းေလးေတာင္မရွိဘဲ
ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ေနၾကတဲ့ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားလူငယ္ေလးမ်ားကို
'ေသရဲတဲ့ေကာင္ လာခဲ့၊ အာဇာနည္ျဖစ္ခ်င္တဲ့ေကာင္ေတြ လာၾက'လို႔ 
ေသနတ္ႀကီးကိုင္ထားၿပီး စိန္ေခၚရဲခဲ့ၾကတဲ့ အာဂသူရဲေကာင္းစစ္ေခြး ရဲေခြးေတြ
အခုေတာ့လဲေၾကာက္တတ္လိုက္ၾကတာ ရင္ဆိုင္မတိုက္ရဲဘဲ ထြက္ေျပးေပ်ာ္ႀကီး
ေတြျဖစ္ေနၾကတာ သနားေပးဖို႔ ခက္ခက္ပါ။ 












***








NLD အမတ္မ်ားကို 'ေထာင္ထြက္ေတြ'လို႔ေျပာင္ေလွာင္စေနာက္ခဲ့တဲ့စစ္ေခြးႀကီးေတြ
ေထာင္က်ေတာ့ ကေတာ္မႀကီးေတြလဲ သူ႔အလိုလို ေခတ္သစ္ေထာင္ထြက္မယားမ်ား
ျဖစ္လာၾကပါေလေကာ။

နလပိန္းတုံးေကာင္ေတြ 
မွတ္ထားၾကပါ .. မွတ္လို႔ထားၾကပါ၊ 
၀ဋ္ဆိုတာမ်ိဳးက ေနာက္ဘ၀မကူးဘူးေဟ့။




***










Sunday, November 5, 2023

Physiotherapist ျဖစ္ရတာ စိတ္ခ်မ္းသာ (၁)

 

လက္္တု(Prosthetic arm)၀တ္ထားသည့္လူနာအား အေၾကာအဆစ္ကုပညာရွင္တဦးက 

ၾကည့္ရႈသင္ၾကားျပသေပးေနစဥ္ (SOURCE: Photo by ThisisEngineering RAEng on Unsplash)


ဟုတ္ကဲ့ပါဗ်။

က်ေနာ္က အဂၤလိပ္လို Physiotherapist ေခၚတဲ့ ျမန္မာလိုကေတာ့ 'အေၾကာအဆစ္ကုပညာရွင္'

ေပါ့ဗ်ာ။ 

က်ေနာ့္အေနနဲ႔ကေတာ့ အေၾကာအဆစ္ကုပညာရပ္(Physiotherapy)ဆိုတာကေလ က်ေနာ္ရဲ ႔

ဘ၀တသက္တာမွာ အႀကိဳက္ဆံုးအလုပ္ အခ်စ္ဆံုးပညာလို႔ေျပာရင္ မမွားေပဘူးေပါ့။

အဲ ဒါနဲ႔။ 

မမွားတာကမွ လံုး၀ႀကီးကို မမွားတာပါ။

ေနအံုးဗ်။ ပညာရွင္ဆိုလို႔ ႀကီးႀကီးက်ယ္က်ယ္ေျပာတယ္လို႔ေတာ့ မထင္ၾကေစခ်င္ပါဘူး။

Professional ဆိုတဲ့အဂၤလိပ္စကားလံုးဟာ ျမန္မာလို'ပညာရွင္'လို႔ဆိုတာေလးသိရင္ကို လံု

ေလာက္ေနၿပီပဲဟာ။

ထပ္ၿပီးရွင္းျပေနစရာမွမလိုေတာ့တာေနာ။

ကဲ ၾကည့္။ ေအာက္မွာရိုးရိုးရွင္းရွင္း အနက္ဖြင့္ျပထားတာေလးကို။








A professional is someone who has a specialised job which only very well trained 

people can perform, such as Doctors, lawyers, and teachers. These occupations 

are known as professional occupations. They may often get paid more than other 

people.


'အေၾကာအဆစ္ကုပညာရွင္'ဆိုတာ ...

- လူတို႔ရဲ ႔လႈပ္ရွားသြားလာတာနဲ႔ေျခလက္ေခါင္းခါးအသံုးျပဳလႈပ္ရွားမႈအရာေတြကို သင္ၾကား

   ေလ့လာၿပီး ကၽြမ္းကၽြမ္းက်င္က်င္နဲ႔ထဲထဲ၀င္၀င္ နားလည္တတ္သိထားတဲ့သူ။

- ေနာက္ၿပီး အဲဒါေတြနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ခၽြတ္ယြင္းတာေတြ၊ ထိခိုက္အနာတရျဖစ္တာေတြ၊ အရင္

ကလို ပံုမွန္မလုပ္နိုင္မကိုင္နိုင္ျဖစ္သြားရတာေတြကို ၾကည့္ရႈစမ္းသပ္စစ္ေဆးၿပီး သင့္ေတာ္တဲ့

ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးကုသမႈကို ကိုယ္တိုင္ဆံုးျဖတ္ကာ စနစ္တက်ကုေပးနိုင္တဲ့ေဆးဘက္

ဆိုင္ရာပညာရွင္။

ဟုတ္ၿပီေနာ္။






       


ဒီေနရာမွာလဲ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးကုသမႈ(Rehabilitation)ဆိုတဲ့စကာလံုးရဲ ႔အဓိပၸာယ္ကိုအ
နည္းငယ္ရွင္းျပဖို႔ လိုလာပါတယ္။

အေတာ္မ်ားမ်ားက ဒီစကားလံုးရဲ ႔အဓိပၸာယ္ကို ေဆးကုသေပးတာနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ေသေသခ်ာခ်ာ
မသိရွိၾကေသးဘူးထင္ပါတယ္။ လူမႈကယ္ဆယ္ေရးအေၾကာင္းကိစၥေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ပဲ သိထား
ၾကတာ မ်ားလိမ့္မယ္ထင္ပါတယ္။




အေၾကာအဆစ္ကုပညာရပ္နဲ႔သက္ဆိုင္တဲ့ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးကုသမႈကို ကမ ၻာ့က်န္းမာေရး
အဖြဲ႔ႀကီး(WHO))၏အနက္ဖြင့္ဆိုထားတာေလးကို ေအာက္မွာဖတ္ၾကည့္ေစခ်င္ပါတယ္။

    အေၾကာအဆစ္ကုသမႈဆိုင္ရာျပန္လည္ထူေထာင္ေပးမႈဆိုတာ လူနာရဲ ႔လုပ္ကိုင္နိုင္စြမ္း
    (Functioning)ကို အေကာင္းဆံုးျမွင့္တင္ေပးတာ။ 
    တခ်ိန္ထဲမွာ ရွိေနတဲ့မသန္စြမ္းမႈ(Disability)ကိုလည္း နည္းပါးေအာင္လုပ္ေပးတာ။

    အလြယ္ကူဆံုးေျပာရမယ္ဆိုရင္ လူနာအေနနဲ႔ ေန႔တဓူ၀အလုပ္ေတြ(Everyday activities)
    မွာ သူ႔ဖာသာသူ အတတ္နိုင္ဆံုးလြတ္လြတ္လပ္လပ္လုပ္နိုင္တာအျပင္ ပညာေရး၊ အလုပ္အ
    ကိုင္၊ အနားယူေပ်ာ္ရႊင္မႈနဲ႔မိသားစုတာ၀န္မ်ားမွာ က်ရာေနရာကပါ၀င္ေဆာင္ရြက္နိုင္တဲ့အထိ
    ေလ့က်င့္ကုသေပးတာ။  

ဟုတ္တာေပါ့ဗ်ာ။
တကယ္က လူတိုင္းလူတိုင္းဟာ တခ်ိန္မဟုတ္တခ်ိန္ဆိုသလို က်မ္းမာေရျပန္လည္ထူေထာင္
ေပးမႈ လိုအပ္တတ္ၾကတာပဲေလ။

    ထိခိုက္ဒဏ္ရာရတဲ့အခါဗ်ာ
    ခြဲစိတ္ကုသခံၿပီးတဲ့ေနာက္ဗ်ာ
    ေနထိုင္မေကာင္းျဖစ္တာေတြနဲ႔ ေရာဂါရတဲ့အခါေတြမွာဗ်ာ
    ယုတ္စြအဆံုး အသက္ႀကီးၿပီး အိုမင္းမစြမ္းျဖစ္လာတဲ့အခါမွာေရာဗ်ာ

ကဲ ဘယ္ေျပးမလဲလို႔သာ ေမးၾကည့္ေတာ့ေလ။ 
ဒီေတာ့ လူရယ္လို႔ျဖစ္လာရင္ အေၾကာအဆစ္ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးနဲ႔'ဘယ္သူေရွာင္လို႔ 
ကင္းပါေတာ့နိုင္' ပါပဲ။ 

ဒါေၾကာင့္ Physiotherapist ျဖစ္ရတာကို ဂုဏ္ယူေနၾကတာ။ 
Physiotherapy အလုပ္မွာ ေက်နပ္ေပ်ာ္ရႊင္မႈရေနၾကတာ။
ရွင္းတယ္ေနာ္။ ႏွစ္ခါမေျပာဘူးမွတ္။

    







ကၽြန္းသာယာသတင္းစဥ္ (၈၀)

 






































မေန႔က ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အထက္ကပံုေလးကိုေတြ႔မိၿပီး ေလွကားထစ္အျမင့္(staircase steps)ေတြ
ကို သစ္သားတံုးေလးမ်ားၾကားခံခုေပးၿပီး နိမ့္ေအာင္(စိပ္ေအာင္)လုပ္ေပးထားတာလို႔ထင္မွတ္ၿပီး 
အေေတာ္ေကာင္တဲ့အႀကံဥာဏ္ပါလားလို႔ ေလွကားအတက္အဆင္းအခက္အခဲေတြ႔ေနရသူေတြ
အတြက္ ၀မ္းသာမိပါတယ္။

ဒီေတာ့ ေသေသခ်ာခ်ာေလ့လာၾကည့္တဲ့အခါ မိမိထင္ထားသလိုေလွကားထစ္အျမင့္က နိမ့္ၿပီးမ 
သြားတာကို သတိျပဳမိခဲ့တယ္။ 




တကယ္က မူလေလွကားထစ္ရဲ ႔အျမင့္အတိုင္းပါဘဲ။ ဘာမွေျပာင္းလဲတာကို မေတြရပါဘူး။
ဒါေပမယ့္ ေျခနင္းခံုအျပားကေတာ့ အေရွ ႔ဖက္ကိုအနည္းငယ္က်ယ္လာတာေတြ႔ရပါတယ္။
အဲဒီရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔လုပ္ထားတာျဖစ္နိုင္ပါတယ္။





ဒါနဲ႔ တကယ္လို႔ ေလွကားထစ္ရဲ ႔အျမင့္ကိုႏွိမ့္ေပးခ်င္တယ္ဆိုရင္ေကာ ဘယ္လိုလုပ္ေပးနိုင္
မလဲလို႔ ဆက္ၿပီးေတြးၾကည့္မိျပန္ပါတယ္။

ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ မိမိသည္ ေလာေလာဆယ္အားျဖင့္ ေဆးရံုကလူနာတဦးကို လမ္း
ေလ ွ်ာက္တာနဲ႔ေလွကားတက္တာ(Gait and Stair Training) ႏွစ္မ်ိဳးကို တၿပိဳင္နက္သင္ေပး
ေနတာေၾကာင့္ပါ။ 








က်န္းမာေရးခၽြတ္ယြင္းမႈအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ ေလွကားအတက္အဆင္းခက္ခဲတာ ႀကံဳေတြ႔ရတတ္
ပါတယ္။

ဥပမာ အဆစ္ေရာင္လို႔ တင္ပါးဆစ္ ဒါမွမဟုတ္ ဒူးနာတာ။ 

ေလ့လာမႈတခုကေျပာတာက လူတဦးစီဘ၀မွာ ေလွကားအတက္အဆင္းလုပ္တဲ့အေရအတြက္
ေပါင္း ႏွစ္သိန္းနဲ႔ငါးေသာင္းခန္႔ (၂၅၀,၀၀၀)ရွိတယ္လို႔သိရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အဆစ္ေရာင္ေရာ
ဂါရွိသည္ျဖစ္ေစ မရွိသည္ျဖစ္ေစ အသက္ႀကီးလာတဲ့အခါ အနည္းနဲ႔အမ်ားဆိုသလို ေလွကားအ
တက္အဆင္းလုပ္ဖို႔ အခက္အခဲရွိလာၾကတာ အထူးအဆန္းမဟုတ္ပါဘူး။ 

၂၀၂၁ ခုႏွစ္ ေမလကထုတ္ျပန္တဲ့ Age UK ရဲ ႔ေလ့လာေတြ႔ရွိခ်က္အရ ကိုဗစ္-၁၉ ကပ္ေရာဂါ
သည္ သက္ႀကီးရြယ္အိုမ်ား၏ေလွကားအတက္အဆင္းကို သိသိသာသာႀကီးထိခိုက္မႈရွိေၾကာင္း
သိရပါတယ္။

ဒီကပ္ေရာဂါမျဖစ္ခင္ကတည္းက ေလွကားအတက္အဆင္းအခက္အခဲရွိခဲ့ၾကသည့္ အသက္ ၆၀
ေက်ာ္ သက္ႀကီးရြယ္အို ၁.၂ သန္းသည္ ကိုဗစ္-၁၉ ကပ္ေရာဂါျဖစ္ၿပီးေနာက္ပိုင္းမွာ ေလွကားအ
တက္အဆင္းေတြမွာ ပိုမိုခက္ခဲလာတာေတြ႔ရတယ္လို႔ အစီရင္ခံစာမွာေဖာ္ျပထားပါတယ္။ 

ဒါ့အျပင္ ယခင္က ေလွကားအတက္အဆင္းအခက္အခဲမရွိခဲ့ၾကသည့္သက္ႀကီးရြယ္အို ၁.၆ သန္း
ခန္႔မွာလဲ ကိုဗစ္-၁၉အလြန္ကာလမွာ ေလွကားတက္တာဆင္းတာခက္ခဲလာၾကတယ္ဆိုပါတယ္။

ဒီအခါမွာ သူတို႔ရဲ ႔လႈပ္ရွားသြားလာနိင္မႈေတြက်ဆင္းလာတာေၾကာင့္ အျပင္ထြက္တာနဲ႔ေလ့က်င့္
ခန္းလုပ္ရမယ့္အစား အိမ္ထဲမွာအခန္းေအာင္းၿပီးေနရတဲ့အခ်ိန္ေတြသာ ပိုမ်ားလာပါတယ္တဲ့။