သႀကၤန္အတာအိုး

 

          

         

ျမန္မာ့ရိုးရာယဥ္ေက်းမႈဓေလ့ထံုးစံႏွင့္အညီ သႀကၤန္အိုး ေခၚ အတာအိုးကိုျပင္သည့္အခါ ေန႔(၇)ေန႔ကို

ကိုယ္စားျပဳတဲ့ ၇ ေန႔နံပန္းနဲ႔အရြက္မ်ား ပါ၀င္ၾကရပါတယ္။ 

         

စင္ကာပူမွာ အဲဒီလို ၇ ေန႔နံပန္းနဲ႔အရြက္ေတြရဖို႔ ခက္ခဲပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ ဒီမွာျမန္မာဆိုင္ေတြရွိေနတာျဖစ္လို႔ အတာအိုးအတြက္ျမန္မာျပည္ကအသင့္လာတဲ့ပန္းနဲ႔အ

ရြက္ေတြ၀ယ္ဖို႔ ၿပီးခဲ့တဲ့ေသာၾကာေန႔က စစ္တီးေဟာကျမန္မာရြာႀကီးကို ေရာက္သြားခဲ့ပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ မိမိတို႔အတာအိုးမွာ ဇီးရြက္၊ တမာရြက္၊ သေျပ၊ ရြက္လွ၊ ေရတမာ၊ အုန္းရြက္၊ ဒန္းရြက္၊ ေျမ

ဇာရြက္၊ ႏွင္းဆီပန္းႏွင့္ ခေရပန္းမ်ားႏွင့္ျပင္ဆင္နိုင္ခဲ့ပါတယ္။

စိတ္က်ေရာဂါႏွင့္စိုးရိမ္လြန္မႈကို ေက်ာ္လႊားလိုေသာ္ - ၁

 

        

ၿပီးခဲ့သည့္ မတ္လ ၂၄ ရက္ေန႔က စာၾကည့္တိုက္ေနာက္က်ေၾကးသြားေပးရင္း စာအုပ္ ၂ အုပ္ငွားလာ

ျဖစ္တဲ့အေၾကာင္းကို 'စာၾကည့္တိုက္အေၾကြး'ေခါင္းစဥ္နဲ႔  ဒီဘေလာက္မွာေရးတင္ရင္း  The Feeling 

Good Handbook စာအုပ္ပံုနဲ႔အတူ ေအာက္ပါအတိုင္း မိတ္ဆက္ေပးခဲ့ပါတယ္။။

ဒီစာအုပ္ကို အဓိကစိတ္၀င္စားမိတာက စာအုပ္ေ၀ဖန္သူတဦးေျပာျပထားသည့္စာအုပ္နဲ႔ပတ္သက္တဲ့

သူရဲ ႔ကိုယ္ေတြ႔ခံစားမႈပါ။

လိုရင္းကိုခ်ဳပ္ၿပီးေျပာရရင္ "ဒီစာအုပ္က ကိုယ့္အားကိုယ္ကိုးၿပီး ကိုယ့္ၾကမၼာကို 

ကိုယ္ဖန္တီးနိုင္တဲ့နည္းလမ္းေတြကို တဆင့္ၿပီးတဆင့္ကိုယ္တိုင္ကိုယ္က်ေျပာ

ျပ(သင္ျပ)ေပးေနသလိုပါပဲ"ဆိုထားလို႔ျဖစ္တယ္။ 

"ငါ ဘာျဖစ္လို႔ အခု႔လိုေတြးမိေနတာလဲ။ ဒီလိုမ်ိဳးႀကီးျဖစ္ေနရတာပါလဲ။ 

ဒါေတြကို ဘယ္လိုနည္းနဲ႔ေက်ာ္လႊားၿပီး ငါ့ကိုယ္ကိုေကာင္းေအာင္ေနနိုင္လဲဆိုတာ

ေတြကို နားလည္သေဘာေပါက္ခဲ့ရပါတယ္" တဲ့။ 

မိမိကိုယ္တိုင္က ယခုအခါ စိတ္က်န္းမာေရး(Mental health)နယ္ပယ္မွာ Physiotherapy ပညာရပ္

ျဖင့္ အလုပ္လုပ္တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ေနတာေၾကာင့္ ဒီစာအုပ္ကိုမ်ားစြာစိတ္၀င္တစားျဖစ္မိပါတယ္။

ျမန္မာလူမ်ိဳးအေတာ္မ်ားမ်ားက စိတ္က်န္းေရးမေကာင္းဘူး(Mental illness)လို႔ေျပာလိုက္ရင္ ရူးသြပ္

တာ အရူးအႏွမ္းျဖစ္တာ(Insanity)လို႔ပဲ ထင္တတ္ေျပာတတ္ၾကေလ့ရွိတာ။ 

အဲဒီလို ထင္မွတ္တာ ေျပာဆိုသမုတ္တာဟာ မမွန္ကန္ပါဘူး။ လံုး၀ မွားေနပါတယ္။

 ရူးသြပ္တာ အရူးအႏွမ္းျဖစ္တာမ်ိဳးသည္ စိတ္က်န္းမာေရးနယ္ပယ္တြင္ တစိတ္တပိုင္းအက်ံဳး၀င္မႈရွိပင္

ရွိေနျငားေသာ္လည္း စိတ္က်န္းေရးျပသနာရွိသူတိုင္း မေကာင္းသူတိုင္း မရူးသြပ္ၾကသည္မွာ ေသခ်ာ

ေလသည္။

တကယ္က စိတ္က်န္းေရးဆိုတာက်ယ္၀န္းနက္ရိႈင္းမႈရွိပါတယ္။

ၾသစေတးလ ွ်နိူင္ငံကhealthdirect ၏အဆိုအရ ..

• နိုင္ငံ၏လူဦးေရတ၀က္ခန္႔သည္ စိတ္မက်န္းမာျခင္း(mental health disorder)အေတြ႔အႀကံဳအား 

သူတို႔ဘ၀သက္တမ္းတေလ ွ်ာက္တြင္ တခ်ိန္မဟုတ္တခ်ိန္ႀကံဳဖူးၾကရသည္။

• စိတ္က်န္းေရးမေကာင္းျခင္း(Mental illness)တြင္ အမ်ိဳးအစားမ်ားစြာရွိၿပီး တမ်ိဳးစီမွာလည္း မတူ

ညီသည့္လကၡဏာသြင္ျပင္မ်ား သီးသန္႔ရွိေနၾကသည္ (a different set of symptoms)။ 

• အကယ္၍ သင့္မွာ စိတ္မက်န္းမာျခင္းျဖစ္ေနသည္ဟု သံသယ သို႔မဟုတ္ စိ္ုးရိမ္မႈရွိက ဆရာ၀န္

ႏွင့္ေတြ႔ဆံုတိုင္ပင္ပါ။ 

ထိုသို႔ဆရာ၀န္ႏွင့္ျပသတိုင္ပင္ျခင္းသည္ လိုအပ္သည့္ကုသမႈရရွိေရးႏွင့္ပံုမွန္က်န္းမာေသာစိတ္အေျခ

အေနသို႔ျပန္လည္ေရာက္ရွိေရးတို႔အတြက္ အဓိကပထမေျခလွမ္းျဖစ္သည္။

စိတ္က်န္းေရးမေကာင္းျခင္းဟူသည္ ရုပ္ပိုင္းက်န္းမာေရးမေကာင္းျခင္းကဲ့သို႔ႏွယ္ အေျခခံအားျဖင့္လူတို႔

၏က်န္းမာေရးျပသနာ(health issue) တခုပင္ျဖစ္သည္။ 

 

စိတ္က်န္းေရးမေကာင္းျခင္းေၾကာင့္ လူတို႔၏

- အေတြးမ်ား(thoughts)၊ 

- စိတ္အေျခအေနသြင္ျပင္(mood)ႏွင့္

- အျပဳအမူမ်ားး(behaviour)ကို ထိခိုက္ေစနိုင္ေလသည္။ 

ထို႔အျပင္ မိမိတို႔၏ျမင္ ၾကား ထိေတြ႔ ခံစားမႈအာရံုမ်ားမွရရွိလာသည့္သတင္းအရပ္ရပ္တို႔အား လက္ခံနား

လည္ျခင္း(the way we interpret the world us)တို႔အေပၚတြင္လည္း ႀကီးစြာေသာသက္ေရာက္မႈရွိနိုင္ေပ

ေသး၏။

SOURCE:  

စပ္မိစပ္ရာမ်ား(၁၈) - Forum မွာ ပထမဆံုးေရးခဲ့တဲ့စာ - ၂

 

အက္(ဘ)(စ)'Abs'ဆိုတာ ကိုယ္လက္ေလ့က်င့္ခန္း(Exercise)လုပ္တာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး 'ဗိုက္ၾကြက္သား' (Abdominal muscles)ကို အတိုေကာက္ေခၚေ၀ၚသံုးစြဲေလ့ရွိတာပါ။ 

"က်မမွာ ပုရိသေယာက်္ားတြကို တရႈိက္မက္မက္ ခေရးဇီးျဖစ္ေစနိုင္တဲ့ တင္းတင္းရင္းရင္းျပားျပားခ်ပ္

ခ်ပ္၀မ္းဗိုက္သားေတြရွိပါတယ္' လို႔ 'ဟိုက္ဒီ' ကေျပာခဲ့ပါတယ္။  

ဟုတ္ပါတယ္။ 

မိမိကိုယ္တိုင္ကလဲ လြန္ခဲ့တဲ့အႏွစ္ ၃၀ ခန္႔ ထိုစဥ္က The Sunday Timesသတင္းစာမွာျမင္ေတြ႔ခဲ့ရတဲ့

'ဟိုက္ဒီ'၏က်စ္လစ္တဲ႔ ဗိုက္သားနဲ႔တင္းရင္းတဲ့ေပါင္တံအလွကို ႏွစ္ၿခိဳက္စြာၾကည့္ခဲ့ဖူးပါတယ္။

 

လြန္ခဲ့တဲ့အႏွစ္ ၃၀ ဆိုေတာ့ မိမိအသက္က ၄၀ ေက်ာ္ေလးရယ္ပါ။ အခုလို မအိုမရြဲေသးဘူးေလ။

ဒါ့ထက္ 'ဟိုက္ဒီ'၏ဗိုက္သားအလွနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ပုရိသေယာက်္ားႏွစ္ဦးအၾကား အျငင္းပြားၿပီးအခ်င္း

မ်ားျဖစ္ခဲ့ရတာကို ေျပာခ်င္တာပါ။

ဒီလိုရယ္ေလ။

၀မ္းဗိုက္သားေလးက လွတာလား။

နံၾကားၾကြက္သားေလးေတြကပဲ လွေနတာေလလား။

အေၾကာင္းအရာက Are abs sexy on a woman? ပါ။

အေပၚဆံုးပံု၏ညာဖက္ေအာက္ေထာင့္က အျပာေရာင္အကြက္ကေလးကို စာဖတ္သူမ်ားဖတ္ရႈနိုင္ေစ

ရန္အတြက္ ေအာက္တြင္ပံုႀကီးခ်ဲ ႔ေပးထားပါတယ္။

ဘာ့ေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ၁၉၉၄ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီ ၂၈ ရက္ေန႔က The Straits Times သတင္းစာမွာ မိမိေပး

စာေရးျဖစ္တာက အနီလိုင္းဆြဲျပထားသည့္ ဟိုက္ဒီ၏ေလ့က်င့္နည္းျပဆရာ(Coach)ရဲ ႔စကားေၾကာင့္ျဖစ္

ေနလို႔ပါ။ 

ဒီေနရာမွာ ေလ့က်င့္နည္းျပဆရာ Mr Moses Liew က ဟိုက္ဒီ၏ဗိုက္ၾကြက္သားအမည္ကိုမွားယြင္းေျပာ

ထားတာေတြ႔ရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မိမိက ေပးစာေရးၿပီးေထက္ျပခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ 

ခႏၶာေဗဒ(Anatomy)နဲ႔နီးစပ္မႈမရွိသူမ်ားအေနျဖင့္ ရွင္းရွင္းလင္းလင္းသေဘာေပါက္နိုင္ေစရန္ ခႏၶာေဗဒ

ပံုေလးကိုပါ ပူးတြဲထည့္သြင္းေပးပို႔လိုက္ရတာပါ။

ဒီေတာ့မွ ကာယအလွရွင္'ဟိုက္ဒီ'ကိုယ္တိုင္ ဂုဏ္ယူေျပာတဲ့ဗိုက္ၾကြက္သား'Obliques'နဲ႔ နည္းျပဆရာ

က မွားေျပာတဲ့ၾကြက္သား'Intercostals'တို႔ဟာ တေနရာစီမွာရွိေနၾကတာျဖစ္ၿပီး အဓိကလုပ္ငန္းသဘာ

၀(Functions)ခ်င္းလဲ မတူညီၾကတဲ့အေၾကာင္းကို မိမိကေထာက္ျပရွင္းခဲ့တာျဖစ္သည္။ 

ဆက္ၿပီးေဆြးေႏြးသြားပါဦးမယ္။

စပ္မိစပ္ရာမ်ား(၁၈) - Forum မွာေရးခဲ့တဲ့စာတေစာင္- ၁

 

       

ၾကာေတာ့လဲၾကာခဲ့ပါၿပီ။

၁၉၉၄-၉၅ ခုႏွစ္မ်ားေလာက္က စင္ကာပူနိုင္ငံမွအဂၤလိပ္ဘာသာျဖင့္ထုတ္သည့္ The Straits Times ေန႔

စဥ္သတင္းစာ၏ FORUM စာမ်က္ႏွာတြင္ မိမိ၏ေပးစာ ၄-၅-၆ ပုဒ္ခန္႔ေဖာ္ျပေပးခဲ့ပါသည္။

တေန႔က မိမိစင္ကာပူမွာအၿမဲေနထိုင္ခြင့္(PR)ေလ ွ်ာက္တာနဲ႔သက္ဆိုင္သည့္စာရြက္မ်ားရွာရင္း အထက္

ကသတင္းစာျဖတ္ပိုင္းေလးကို ေတြ႔မိပါတယ္။ 

အဲဒီသတင္းစာျဖတ္ပိုင္းေလးနဲ႔အတူ The Straits Times သတင္းစာတိုက္က FORUMအယ္ဒီတာထံေပး

ပို႔တဲ့ မိမိ၏ေပးစာေလးကိုပါ ေတြ႔ခဲ့ရတာပါ (ေအာက္ပံု)။  

 

         

ေပးစာေရးျဖစ္သည့္အေၾကာင္းကေတာ့ ကမ ၻာေက်ာ္ဖက္ရွင္ဘရဲန္းျဖစ္သည့္'အင္၀ဲယား မာတိနစ္'၏

ေၾကာ္ျငာပံုေၾကာင့္ျဖစ္ပါတယ္ (အေပၚဆံုးပံု)။ 

နံပတ္တစ္ တကမ ၻာလံုးရွိဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ား အေလးအျမတ္ကိုးကြယ္ၾကသည့္ဗုဒၶျမတ္စြာဘုရားရွင္၏

ဆင္းတုေတာ္ကို ေရခ်ိဳးခန္းလိုေနရာမ်ိဳးမွာ မဖြယ္မရာ မသင့္မေလ ွ်ာ္ထားရွိတာ။

နံပတ္ႏွစ္ ဘုရားဆင္းတုေတာ္ေရွ ႔ သို႔မဟုတ္ အနီးအနားမွာ ေယာကၤ်ားႏွင့္မိန္မတို႔ ကာဣေႄႏၵမဲ့စြာျပဳမူ

ဆက္ဆံေနၾကတာ

   

အဲဒီအေၾကာင္းျပခ်က္ႏွစ္ခုကိုအဓိကထားၿပီး မိမိ၏အထက္ကေပးစာကို FORUMအယ္ဒီတာထံပို႔လိုက္

ပါတယ္။ ပံုမွန္ကေတာ့ မိမိ၏ေပးစာကို သတင္းစာမွာေဖာ္ျပေလ့ရွိေပမယ့္ ယခုတခါမွာေတာ့ မေဖာ္ျပခဲ့

ပါဘူး။

ဒါေပမယ့္ ထူးျခာတာတခုကိုေတာ့ ေတြ႔ရပါတယ္။

အဲဒါကဘာလဲဆိုေတာ့ အထက္ကေၾကာ္ျငာပံုကို ေနာက္တခါ သတင္းစာမွာ လံုး၀ထပ္ၿပီးမေတြ႔ရေတာ့

တာပါ။ အဲဒီေၾကာ္ျငာအစား ေနာက္ေၾကာ္ျငာတခုေျပာင္းၿပီးထည့္လာတာကို ၃-၄ ရက္အတြင္းေတြ႔ရပါ

တယ္။ 

ေမာ္ဒယ္အမ်ိဳးသားနဲ႔အမ်ိဳးသမီးကေတာ့ သူတို႔ႏွစ္ေယာက္ပါပဲ။

အခုတခါပံုမွာက ေရထဲကေလွကေလးေပၚမွာ ႏွစ္ဦးသားထီးေဆာင္းၿပီး ခ်စ္ၾကည္နူးစြာထိုင္ေနၾကတဲ့ပံု

ရယ္ပါ။

ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ မိမိအေနနဲ႔သတင္းစာတိုက္ကိုစာေရးပို႔ရက်ိဳးနပ္တယ္ဆိုၿပီး စာေရးသူတဦးအေနျဖင့္ ကိုယ့္

ကိုယ္ကို ပီတိျဖစ္ရတာ အမွန္ပါေနာ္။

ဒီေတာ့ ..

မိမိအေနျဖင့္ ဇာခန္းဆီးေနာက္ကြယ္က မျမင္ရသည့္ေျခလွမ္းမ်ားကို မွန္းဆၾကည့္မိပါတယ္။

ဘာ့ေၾကာင့္ မိမိ၏ေပးစာကို ပံုမႏွိပ္ရတာပါလဲ။

ဘာေၾကာင့္ ေငြေၾကးအကုန္အက်ခံၿပီးရိုက္ထားရတဲ့ ေၾကာ္ျငာကို တခါေလးပဲသံုးၿပီး ေနာက္ထပ္အ

ခ်ိန္နဲ႔ေငြသံုးၿပီး ေၾကာ္ျငာအသစ္ရိုက္ကာ ေျပာင္းထည့္ရတာလဲ။ 

ေပးစာကို သတင္းစာမွာ ပံုႏွိပ္ေဖာ္ျပလိုက္ရင္ မူလကထက္ လူအမ်ားကပိုၿပီးသတိျပဳသိရွိလာၾကမယ္။

ဒီအထဲက ဗုဒၶဘာသာ၀င္အခ်ိဳ ႔ရဲ ႔ေ၀ဖန္ေထာက္ျပေျပာဆိုမႈေတြ ပိုၿပီးက်ယ္ေလာင္ဆူညံလာနိုင္စရာ

ရွိတယ္။ ဒါဟာလိုလားစရာမဟုတ္ဘူး။

အေရးႀကီးတာက ဘာသာေရးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး မသင့္ေတာ္ရိုးမွန္ရင္ တိတ္တိတ္ဆိတ္ဆိတ္နဲ႔ ေျဖရွင္း

လို႔ရနိုင္တာပဲ မဟုတ္လား။ ဘာသာေရးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးပြဲဆူလာရင္ ၿငိမ္ေအာင္ေျဖရွင္းရတာခက္ခဲ

ေလ့ရွိတတ္ပါတယ္။

ျပသနာက အခန္႔မသင့္ရင္ ႀကီးထြားရႈပ္ေထြးလာနိုင္တာေၾကာင့္ စင္ကာပူအစိုးရအေနနဲ႔က အဲဒါမ်ိဳး 

လံုး၀အျဖစ္ခံမယ္မဟုတ္တာေသခ်ာပါတယ္။

ဒီေတာ့ သတင္းစာတိုက္က ေၾကာ္ျငာထည့္သည့္ကုမၸဏီကို ဒီလို ဒီလိုျဖစ္တဲ့အေၾကာင္းကို အသိေပး

အေၾကာင္းၾကားၿပီး သင့္ေတာ္တဲ့အေရးယူမႈလုပ္ဖို႔တိုက္တြန္တာမ်ိဳးျဖစ္နိုင္ပါတယ္။

ဒါက မိမိ ေတြးၾကည့္မိတာေလးပါ။

အဲဒီအခ်ိန္က The Straits Times သတင္းစာ၏ FORUM စာမ်က္ႏွာတြင္ ေဖာ္ျပေပးခဲ့သည့္ မိမိ၏ေပး

စာေလးေတြကို ရွာေတြ႔လို႔ရွိရင္ ေရးျဖစ္ရတဲ့အေၾကာင္းအက်ိဳးေလးေတြေျပာရင္း တင္ေပးပါဦးမယ္ဗ်။

ဒီကေန႔ထုတ္ The Straits Times သတင္းစာ၏ FORUM စာမ်က္ႏွာ နမူနာေလးပါ

မနက္ဖန္မွာ The Straits Times သတင္းစာ၏FORUMစာမ်က္ႏွာတြင္ မိမိပထမဦးဆုံးေရးၿပီး 

ေဖာ္ျပခံခဲ့ရသည့္ အျငင္းပြားဖြယ္ေပးစာေလးအေၾကာင္းကို တင္ျပေဆြးေႏြေပးပါ့မယ္။ 

ေမ ွ်ာ္ ...

စပ္မိစပ္ရာမ်ား(၁၇) - အာရွ၏ပထမဆံုး ျမန္မာ့တစ္သ ွ်ဴးဘဏ္

 

SOURCE: 'IAEA Programmes in Tissue Banking in Asia-Pacific Region' 

                   by Nazly Hilmy and Norimah Yusof